روزی که ایرانیان مکه را فتح کردند : داستان قرمطیان

Video Description

حمایت اختیاری از دیپ پادکست: https://www.patreon.com/deeppodcastiran Instagram: Https://www.instagram.com/deep.podcast Telegram Channel: Https://www.telegram.me/deeppodcast ــــــــــــــــــــــــــ قرمطیان : روزیکه ایرانی ها مکه را فتح کردند / فاتحان ایرانی مکه بعد این اتفاقات قرمطیانِ عراق هم که هنوز به غیبت محمد بن اسماعیل اعتقاد داشتند رابطه‌شون رو با ابوطاهر قطع کردند. در نتیجه این حوادث ، اعتقادات قرمطیان سست تر و یه جورایی متعادل تر شد. حتی حملات ابوطاهر به سایر شهرها کمتر شد. هر چند حمله به کاروان‌های حج همچنان ادامه داشت ولی نسبت به گذشته خیلی کمتر شده بود. در واقع رسوایی ظهور مهدی باعث پایان حملات و فعالیتهای رادیکال اونها شده بود. هر چه قدر هم که زمان جلوتر میرفت، فعالیت تند و انقلابی قرمطیان کمتر میشد. در نهایت در سال 936 میلادی ابوطاهر با حکومت عباسیان به توافق رسید. قرار شد هر سال خلیفه عباسی 50 هزار دینار برای ابوطاهر بفرسته. در عوض ابوطاهر هم دیگه مزاحمتی برای کاروان حجاج ایجاد نکنه. از این دوران به بعد دیگه هیچ جنگی بین عباسیان و قرمطیان رخ نداد. ابوطاهر هم در سن 38 سالگی بر اثر بیماری آبله از دنیا رفت. مرگِ ابوطاهر، آغازی بر پایان قرمطیان بود. بعد از مرگ ابوطاهر بود که حجرالاسود پس از 22 سال دوباره به مکه برگردونده شد. همین اقدام باعث شد تا فاطمیان اقتدارشون رو به رخِ عباسیان بکشونن. در واقع فاطمیان قصد داشتند با حفظ و حراست از شهرهای مقدس مثل مکه و مدینه و خوندن خطبه به اسمِ خودشون، عباسیان رو ضعیف جلوه بدن و طرفدران بیشتری بین مسلمانان به دست بیارند. قرمطیان تا سال 1077 میلادی دووم آوردند، اما در نهایت توسط خلفای عباسی آنچنان سرکوب شدند که فرخی سیستانی درباره این سرکوب و کشتار اینطور گفته: قرمطی چندان کشی کز خونشان تا چند سال چشمه‌های خون شود در بادیه ریگ مَسیل کل این اتفاقات فقط تو سه ماه رخ داده بود. یعنی فردی رو به عنوان مهدی موعود معرفی کرد، حکومتش رو به طور کامل به این فرد واگزار کرد. در نهایت هم باهاش به مشکل خورد و اونو کشت. اما این اتفاقات تاثیر بسیار زیادی روی قرمطیان گذاشت. قرمطیانی که در بحرین حضور داشتند دیگه از این سبک زندگی و این طرز تفکر دلسرد شدند. خیلی از اونها از گروه قرمطیان خارج شدند و حتی بعضیاشون بحرین رو ترک کردند. یک عده‌ای کلا دشمن قرمطیان شدند. یعنی وارد ارتش بنی عباس و آل بویه شدند و چندباری هم با قرمطیانی که در بحرین حضور داشتند ، جنگیدن. یعنی دوره ابوطاهر هر چی اتفاق و عجایب هست رو یکجا درون خودش داشت. ابوطاهر گناوه‌ای در سال 931 میلادی ، جوانی به نامِ ذکریا رو به عنوان مهدی موعود معرفی کرد و حکومتش رو به اون سپرد. ذکریا پیرو عقاید زرتشتی بود و اصالتش رو از پادشاهان ایران باستان میدونست. اون مدام به پیامبرها لعن و نفرین میفرستاد و کتابهای مذهبی رو میسوزوند. دستور داده بود هرجا که آتش هست این آتش رو مورد احترام قرار بدند. اما اینها چیزی نبود که قرمطیان از مهدی موعود میخواستن. به همین دلیل بین قرمطیان و ذکریا اختلافاتی شکل گرفت. ذکریا هم دستور داد که بعضی از بزرگان قرمطی رو به قتل برسونند. ابوطاهر با چشمای خودش از نزدیک داشت میدید که ذکریا همه چیز رو داره نابود میکنه، حتی احتمال داشت این وسط خودِ ابوطاهر هم اعدام بشه. ابوطاهر فورا ذکریا رو دروغگو خطاب کرد و دستور داد اونو به قتل برسونن البته این حرفها تاثیری بر ابوطاهر نداشت و ابوطاهر اهمیتی به این حرفها نمیداد. اما طبق منبع ما یعنی طبق نوشته‌ها آقای برنارد لوئیس، اوایل کار، قرمطیان و فاطمیون اختلافاتی داشتند ولی بعدها با همدیگه متحد میشن. حتی بعضی از منابع ادعا کردند که در زمینه سرقتِ حجرالاسود، فاطمیون با قرمطیان همکاری داشتند. به هر حال در این مورد نظرات بسیار زیاده که دقیق مشخص نیست این اتفاقات به چه دلیلی انجام شده، یا انگیزه پشت این ماجرا چی بوده، یا اینکه دقیقا چه افرادی درش دخالت داشتند؟ و شاید مهمترین سوال این باشه که اصلا حمله قرمطیان به مکه و کَندن حجرالاسود ، اصلا چه سودی برای فاطمیون در مصر داشت و نقش اونها در این حمله چی بود؟ اما یک چیزی رو به خوبی میدونیم. فاطمیون مصر ، درست مثل قرمطیان، بسیار با حکومت عباسی مشکل داشتند.گفته میشه فاطمیون دوست داشتند با ایجاد رعب و وحشت ، بی کفایتی خلافت عباسی رو برای مردم نمایان کنند. خلفای عباسی بزرگترین رقیب سیاسی برای فاطمیون محسوب میشدند. هر زمان که عباسیان نمیتونستند امنیت رو فراهم کنند، سر و کله فاطمیون پیدا میشد و قدرتنمایی میکردند. زمانی هم که حجرالاسود ربوده شد، حکومت عباسی نتونست این سنگ رو پس بگیره. فاطمیون هم از همین ضعف استفاده کردند و از قرمطیان خواستند تا حجرالاسود رو به مکه برگردوند. که همین اتفاق هم افتاد. فاطمیون تونستند حجرالاسود رو از قرمطیان پس بگیرن و به مکه برگردونند. این در حالی بود که بیش از دو دهه عباسیان نتونسته بودند ابوطاهر رو راضی کنند که حجرالاسود رو برگردونه درسته که قرمطیان یک چنین چیزی گفته بودند اما در یک اقدام عجیب و غریب، زمانیکه مکه رو فتح کردند به نامِ عبیدالله مهدی خطبه خوندند. این خودش جای سوال و ابهام داره. حالا عبیدالله مهدی کی بود؟ عبیدالله مهدی همون شخصی بود که فاطمیونِ مصر رو تاسیس کرد و با قرمطیان از همون ابتدای شکلگیریش مشکل داشت. دقیقا سوال مهم اینجاست، قرمطیان که اینقدر با عبیدالله و حتی گروه فاطمیون مشکل داشتند چرا بعد از فتح مکه به اسمِ رهبر فاطمیون خطبه خوندند؟ حالا واکنش فاطمیونِ مصر چی بود؟ این حرکت نتنها فاطمیون مصر رو خوشحال نکرد ب ابوطاهر حجرالاسود رو از جا کند و به همراه سایر غنائم از مکه خارج شد و به بحرین برگشت. وقتی مسلمانان به این کار قرمطیان اعتراض کردند، قرمطیان در پاسخ گفتند 01:10 ظهور اسماعیلیه 04:25 اختلاف بین دو گروه بزرگ 08:42 قدرت گرفتن قرمطیان 17:02 یک حمله عجیب 20:23 پایان قرمطیان